‘Geen pil slikken bij ernstige stollingsstoornis’

Vrouwen met ernstige stollingsafwijkingen kunnen beter niet de pil slikken vanwege het gevaar voor trombose. Ook vrouwen bij wie trombose in de familie voorkomt, lopen een verhoogd risico.

Alle vrouwen moeten volgens de onderzoekster leren hoe je trombose kunt herkennen

Dit blijkt uit een onderzoek van Liesbeth van Vlijmen. Zij promoveert vandaag aan het Universitair Medisch Centrum Groningen op haar studies naar pilgebruik en trombose.

Dat bepaalde groepen vrouwen meer risico lopen op trombose door het slikken van de pil was al bekend. Van Vlijmen, die ook werkt als klinisch beoordelaar van gynaecologische geneesmiddelen, heeft als eerste de risicogroepen nader heeft onderzocht.

Van Vlijmen concludeert dat vrouwen met een ernstige afwijking beter niet de pil kunnen gebruiken. Vrouwen met deze stoornis weten dit vaak van zichzelf en zijn dus relatief eenvoudig op te sporen.

Lastiger zijn de andere groepen die Van Vlijmen bestudeerde. Zo heeft een vrouw met een moeder of zus met trombose een twee tot drie keer zo groot risico om ook trombose te krijgen. De huisarts moet deze vrouwen uitgebreid voorlichten over de risico’s en de keuzes in anticonceptiemethoden, vindt Van Vlijmen.

Datzelfde geldt voor vrouwen met een milde erfelijke stollingsafwijking. Vrouwen weten vaak niet dat zij dit hebben, daarom moeten alle vrouwen volgens de onderzoekster leren hoe je trombose kunt herkennen.

De pil is te lang als het snoepje van de week behandeld, terwijl heel veel vrouwen jarenlang dag in dag uit hormonen slikken. Om het oneerbiedig te zeggen, we brengen onze auto nog vaker naar de garage

Frits Rosendaal, hoogleraar klinische epidemiologie LUMC

Longembolie

Historie van bijwerkingen en nieuwe generaties

Sinds de pil in 1960 op de markt kwam, is gepoogd zowel het tromboserisico als andere bijwerkingen (zoals acne, ongewenste haargroei, gewichtstoename) te beperken. De vernieuwingen werden aangeduid als generaties. Na een aantal incidenten zijn alle middelen in 2013 nog eens door de Europese medicijnenwaakhond EMA onder de loep genomen. Pillen uit de tweede generatie, zoals Microgynon 30 of Modicon, zijn met een risico van 5 tot 7 trombosegevallen per tienduizend per jaar bijna twee keer zo veilig als de Diane 35 en Yasmin (met 9-12 gevallen per tienduizend per jaar). Omdat de risico’s nog altijd relatief laag zijn, zijn de middelen wel te verkrijgen. Spijtig, vindt hoogleraar Frits Rosendaal. ‘Waarom een pil aanbieden die meer risico met zich meebrengt, als er een veiliger alternatief bestaat dat even goed tegen zwangerschap beschermt?’

Bij trombose ontstaat een bloedstolsel in de bloedvat. Bereikt zo’n stolsel de longen dan spreek je van een longembolie, wat in zeldzame gevallen dodelijk kan zijn. Als trombose op tijd wordt ontdekt, is het vaak goed te behandelen. Vaak krijgt een vrouw een dik of rood been, maar soms zijn de klachten minder duidelijk, zoals: kortademigheid of benauwdheid.

De arts moet doorvragen en informeren, zegt Van Vlijmen. ‘De meeste vrouwen weten precies wat ze moeten doen als ze de pil zijn vergeten, maar hebben geen idee hoe je trombose herkent.’

Trombose door het slikken van de pil is een zeldzame bijwerking. Toch raakten diverse middelen (zogeheten derde en vierde generatiepillen als Diane 35 en Yasmin en de Nuvaring) de afgelopen jaren in opspraak vanwege ernstige incidenten door trombose bij gebruiksters. (zie kader)

Frits Rosendaal sluit zich aan bij de conclusies van Van Vlijmen. Rosendaal is hoogleraar klinische epidemiologie in het Leidse LUMC en doet al jaren onderzoek naar anticonceptiva en bloedstollingen. ‘Het is altijd een individuele afweging of een vrouw wel of niet de pil gaat slikken. Meer bewustwording en meer gesprekken door de huisarts met pilsliksters, lijken mij belangrijk. De pil is te lang als het snoepje van de week behandeld, terwijl heel veel vrouwen jarenlang dag in dag uit hormonen slikken. Om het oneerbiedig te zeggen, we brengen onze auto nog vaker naar de garage.’

Artikel online